ماجرای قاچاق فیلم های سینمای ایران

به نقل از آرتیها قاچاق فیلم‌های سینمایی، مدت‌هاست که به معضل حل نشدنی سینمای ایران تبدیل شده و بارها سینماگران را بر آشفته تا برای دست یافتن به حقوق معنوی و مادی خودشان دست به طرح شکایت بزنند.  قاچاقی که آن‌قدر ابعاد گسترده‌ای دارد که واقعا رسیدگی به همه آنها نیازمند همکاری و همیاری هر چه بیشتر نیروی انتظامی و سینماگران با همدیگر است. از نمایش غیرقانونی فیلم‌ها در اماکن عمومی و وسایل حمل و نقلی نظیر قطار، اتوبوس و. . . گرفته، تا پخش مکرر این فیلم‌ها در شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان، کپی غیرقانونی این فیلم‌ها در بعضی از مراکز تهیه فیلم که به قیمتی نازل‌تر به فروش می‌رسد و سایت‌های غیرقانونی که کپی رایگان فیلم‌ها را برای دانلود در دسترس همگان قرار می‌دهند.  همگی از معضلات فیلمسازانی است که سرمایه مادی و معنوی خودشان را در اختیار ساخت فیلم قرار دادند و حالا حاصل زحماتشان به راحتی به تاراج می‌رود و کسی جلو‌دار این معضلات نیست. 

پس از قاچاق پیاپی چند فیلم سینمایی اکران نشده، دستور فوری از سوی رییس سازمان سینمایی برای بررسی این موضوع صادر و ابن احتمال مطرح شده که انتشار غیرقانونی فیلم‌ها سازمان یافته باشد. در ماه‌های گذشته دو فیلم‌ سینمایی «برادران لیلا» ساخته سعید روستایی و «جنگ جهانی سوم» به کارگردانی هومن سیدی به صورت قاچاق پخش شده بودند و در چند روز قبل هم فیلم‌های «تفریق» مانی حقیقی و بعد «بی‌رویا» با کیفیتی خوب در فضای مجازی منتشر شدند. 

در تازه‌ترین مورد قاچاق فیلم، تهیه‌کننده «بی‌رویا» (سعید سعدی) اعلام کرد که قرار بوده این فیلم از طریق پلتفرم فیلیمو به صورت آنلاین اکران شود ولی قرارداد فیلم از دو ماه قبل معطل مانده است. پیگیری ایسنا از این پلتفرم حاکی از آن است که تا چند روز آینده این فیلم که مشکلی هم برای نمایش نداشت، اکران آنلاین خواهد شد.

در این میان سکوت مسئولان سازمان سینمایی و نیز ستاد صیانت و مبارزه با انتشار و عرضه غیرمجاز آثار سینمایی قابل تأمل بود که در نهایت طبق اعلام اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی، جعفر انصاری‌فر دبیر این ستاد، با اشاره به انتشار قاچاق فیلم‌های سینمایی« تفریق» و «بی رویا» گفت: بعد از وصول خبر انتشار غیرقانونی فیلم‌های «تفریق» و «بی رویا» در فضای مجازی با دستور ریاست محترم سازمان موضوع در دستور کار ستاد صیانت قرار گرفت. 

وی ادامه داد: با بررسی‌های مقدماتی صورت گرفته، مشخص شد که با توجه به رعایت دقیق مراقبت‌های حفاظتی از جمله استفاده از دی سی پی برای بازبینی فیلم‌ها، انتشار آثار خارج از سازمان‌های دولتی و احتمالا از دفاتر فیلم‌ها یا جشنواره‌های خارجی صورت گرفته است. به همین دلیل مراتب برای بررسی فنی به قوه قضائیه و پلیس فتای فراجا برای شناسایی منشاء نشر فیلم، منعکس شد.

به گفته وی، با توجه به حاشیه‌های موجود درباره قاچاق فیلم‌ها، احتمال سازمان یافتگی انتشار غیرقانونی فیلم‌های مذکور وجود دارد به گونه‌ای که نسخه‌های منتشر شده، دارای کیفیت اصلی و بدون تایتل و نشانه گذاری بازبینی هستند.  

دبیر ستاد صیانت از آثار سازمان سینمایی اضافه کرد: شائبه‌هایی در مورد رعایت امانت داری و حفظ حقوق اثر توسط پخش‌کننده بین‌المللی فیلم‌ها نیز وجود دارد که امیدواریم در سیر تحقیقات فنی مراجع ذی‌صلاح موضوع کاملا مشخص شود. 

وی خاطرنشان کرد: به هر حال با تاکید مقام عالی وزارت و ریاست سازمان سینمای مبنی بر حفاظت از حقوق فیلمسازان و مصمم بودن این ستاد و نهادهای نظارتی برای تحقق این خواسته، پیگیری‌ها تا کشف عامل یا عاملان متخلف پخش فیلم‌ها به صورت قاچاق که برای اهداف شخصی یا جریانی اقدام به این کار کرده‌اند، ادامه خواهد یافت.

واکنش وزیر ارشاد به قاچاق فیلم «تفریق» :

درباره فیلم «تفریق»، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر ارشاد، به طور مشخص گفته: «این فیلم الان در اختیار ما نیست قبل از نمایش، بلکه در اختیار خود تهیه‌کننده است؛ یعنی اصلاً در اختیار سازمان سینمایی وزارت فرهنگ نیست که منتشرش کنیم. الان با آن فناوری‌های نو، من هم بعضی وقت‌ها که می‌خواهم در سازمان سینمایی فیلمی را هماهنگ کنم و ببینم، باید اول با تهیه‌کننده هماهنگ کنم تا برای یک ساعت خاصی کدی را بدهند که بتوانیم آن را دو ـ سه ساعت تماشا کنیم. در هر صورت برنامه ما حمایت از حوزه فرهنگ و هنر است.» علت این واکنش وزیر ارشاد به شایعاتی برمی‌گشت که حول قاچاق فیلم «تفریق» ایجاد شده بود.  «تفریق» پروانه نمایش داشت، ولی بعد از ماه‌ها هنوز روی پرده نرفته بود و بعضی‌ها علت تاخیر در اکرانش را به موضع‌گیری‌های سیاسی برخی عواملش نسبت می‌دادند. وزیر ارشاد در این باره هم گفت: «من بارها اعلام کرده‌ام که به واسطه تخلف یک نفر، یک فیلم یا یک مجموعه نمایشی نباید آسیب ببیند. تهیه‌کننده‌ای که ۲۰ یا ۳۰ میلیارد تومان برای کارش هزینه کرده است چه گناهی دارد.»

صحبت های وکیل سینما درباره قاچاق فیلم های سینمایی:

عادل مقدس، یکی از وکلای سینماگران که علیه شبکه‌های ماهواره‌ای طرح شکایت کرده، در گفت وگوی خود با بیان این‌که از‌سال ۹۰ درحال جمع آوری مدارک و اطلاعات برای این پرونده است، گفت: «پخش بدون اجازه و غیرقانونی فیلم‌های سینمایی ایرانی از‌سال ۸۷ در شبکه‌های ماهواره‌ای بسیار زیاد شده بود.  به همین دلیل ما بعداز جمع‌آوری اطلاعات تصمیم گرفتیم شکایتی را در دادسرای فرهنگ و رسانه مطرح کنیم که مطابق ماده ۲۳ قانون حقوق مولفان و مصنفان و سرقت آثار سینمایی این شکایت مطرح شد زیرا این آثار بدون اجازه صاحبان اصلی از این شبکه‌ها پخش شده و بار‌ها نیز این کار را کردند.»

او با اشاره به این‌که بیش از ۵۰ سینماگر: « همچون رخشان بنی‌اعتماد، داریوش مهرجویی، جهانگیر کوثری، مجید مجیدی، رضا میرکریمی، کامبوزیا پرتوی، مهناز افضلی، حسن‌ پورشیرازی و مجتبی میرطهماسب، مجید برزگر وناصر صفاریان شکایت کرده‌ بودند. ما ابتدا چندین جلسه با آنها در خانه سینما برگزار کردیم و بعد قرار شد رخشان بنی‌اعتماد نماینده کارگردانان سینمای بلند، فرشته طائر‌پور نماینده تهیه‌کنندگان، کتایون شهابی نماینده پخش‌کنندگان، مجتبی میرطهماسب نماینده مستندسازان و مجید برزگر نماینده فیلمسازان فیلم کوتاه باشند تا پرونده به شكل راحت‌تری پیگیری شود وامكان دسترسی به موكلین راحت‌تر باشد. درغیر این صورت امکان حضور تمام این ۵۰ نفر در دادسرا و دادگاه و طریقه ارتباط با آنها سخت می‌شد و شاید این امكان وجود نداشت. » اما به نظر می‌رسد این فعالیت‌ها به تنهایی کافی نیست و مشکل قاچاق سینمای ایران به راه‌حل‌های بنیادی‌تر و کلی‌تری نیاز دارد.

دیدگاهتان را بنویسید