تلسکوپ فضایی جیمز وب باز هم همه را شوکه کرد

به نقل از آرتیها یک تصویر که به تازگی توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب از فضا گرفته شده، اخترشناسان را به فکر واداشته است.

تلسکوپ فضایی جیمز وب:

تلسکوپ فضایی جیمز وب (James Webb Space Telescope به اختصار JWST) یک تلسکوپ فضایی است که عمدتاً برای مطالعه اخترشناسی فروسرخ طراحی شده‌است. قدرتمندترین تلسکوپی که تا به حال به فضا پرتاب شده‌است، وضوح و حساسیت فروسرخ بسیار بهبودیافته، به آن اجازه می‌دهد تا اجرامی که برای تلسکوپ فضایی هابل بسیار قدیمی، دور و کم نور هستند، را مشاهده کند. انتظار می‌رود که این امر طیف وسیعی از تحقیقات را در زمینه‌های اخترشناسی و کیهان‌شناسی، مانند مشاهدات اولین ستاره‌ها و تشکیل اولین کهکشان‌ها، و توصیف دقیق اتمسفر سیارات فراخورشیدی بالقوه قابل سکونت را ممکن کند. تلسکوپ فضایی جیمز وب در دسامبر ۲۰۲۱ بر روی یک موشک آریان ۵ از کورو (کمون)، گویان فرانسه پرتاب شد و از مه ۲۰۲۲ در حال آزمایش و تراز کردن است. پس از عملیاتی شدن، انتظار می‌رود تلسکوپ فضایی جیمز وب به‌عنوان مأموریت شاخص ناسا در اخترفیزیک جانشین هابل شود.

ادارهٔ ملی هوانوردی و فضایی ایالات متحده (ناسا) توسعهٔ تلسکوپ فضایی جیمز وب را با همکاری آژانس فضایی اروپا (ESA) و آژانس فضایی کانادا (CSA) رهبری کرد. مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا (GSFC) در مریلند توسعهٔ تلسکوپ را مدیریت کرد، مؤسسه علمی تلسکوپ فضایی در بالتیمور تلسکوپ فضایی جیمز وب را اداره می‌کند و پیمانکار اصلی نورتروپ گرومن بود. این تلسکوپ به افتخار جیمز ئی. وب، که از سال ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۸ مدیر ناسا در طول برنامه‌های مرکوری، پروژه جمینای و آپولو بود، نامگذاری شده‌است.

اما بشنوید از کشف یک عکس عجیب توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب:

در تصویر کیهانی تازه که توسط آژانس فضایی اروپا منتشر شده، دو ستاره جوان در فاصله ۱۴۷۰ سال نوری از زمین دیده می‌شوند.

این جفت ستاره در حال تشکیل با نام «هربیگ-هارو ۴۷/۴۶» (Herbig-Haro ۴۶/۴۷) شناخته می‌شوند. با این حال با کمی دقت در تصویر و در بخشش زیرین آن جسمی فضایی دیده می‌شود که شبیه به یک علامت سوال غول‌پیکر در پهنه کیهان به نظر می‌آید.

دانشمندان در توضیح می‌گویند که به احتمال زیاد این علامت سوال پرسشی از ما از سوی جهان بیگانه نیست، بلکه توضیحی معقول‌تر برای آن وجود دارد. به گفته آنان هرچند دقیقاً مشخص نیست که شیء علامت‌سؤالی شکل چیست، اما رنگ و شکل آن ایده‌هایی در اختیار ما می‌گذارد.

رنگ نارنجی مایل به قرمز علامت سوال نشان می‌دهد که این جرم فضایی در فاصله بسیار دوردستی از ما قرار دارد. در واقع در تصاویر فضایی هر چه جسمی دورتر باشد، قرمزتر دیده می‌شود. شکل این علامت سوال، اما می‌تواند در اثر ادغام شماری از کهکشان‌ها ایجاد شده باشد.

مؤسسه علوم تلسکوپ فضایی، که هدایت ماموریت علمی تلسکوپ جیمز وب را در دست دارد، در این باره می‌گوید این تصویر احتمالاً یک کهکشان دوردست و یا چند کهکشان بالقوه در حال تعامل با یکدیگر را نشان می‌دهد. در واقع ممکن است برهم‌کُنش و فعل و انفعالات این کهکشان‌ها باعث ایجاد علامت سوال شده باشد.

مت کاپلان، استاد فیزیک در دانشگاه ایلینوی آمریکا، می‌گوید: «این جرم احتمالاً دو کهکشان در حال ادغام است. قسمت فوقانی علامت سؤال بخشی از یک کهکشان بزرگ‌تر را نشان می‌دهد که با نیروی کشندی از بخش پایینی گسسته شده است.» منحنی دایره‌ای شکل در علامت سوال نیز ممکن است به اصطلاح «دُم بلند و کشیده» یک کهکشان را در حال رفتن به سمت کهکشان دیگر نشان می‌دهد. دو نقطه روشن، شامل یکی در زیر علامت سوال، نیز می‌تواند هسته یا مرکز یک کهکشان باشد.

ادغام‌های کهکشانی امری نادر در کیهان نیستند و در طول زندگی کهکشان‌ها به نسبت مکرر اتفاق می‌افتند. کهکشان خود ما، کهکشان راه شیری، نیز از این قاعده مستثنی نیست و بنابر برآورد‌ها در حدود چهار میلیارد سال دیگر با کهکشان آندرومدا ادغام خواهد شد. پیشتر در سال ۲۰۰۸ تصویری از دو کهکشان در حال ادغام توسط توسط تلسکوپ فضایی هابل گرفته شد که آن نیز مانند یک علامت سوال به نظر می‌رسید، البته با این تفاوت که فقط ۹۰ درجه چرخیده بود.

تصویر اصلی تلسکوپ جیمز وب دو ستاره جوان را نشان می‌دهد. جسم فضایی به شکل علامت سوال به صورت بسیار ریز در پایین منطقه میانی و در زیر غبار کیهانی عظیم قرمز رنگ به چشم می‌خورد. در تصویر اصلی و بزرگتر که توسط تلسکوپ جیمز وب گرفته شده است، دو ستاره‌ی در حال زایش در صورت فلکی «ولا» دیده می‌شوند که توسط صفحه‌ای از گرد و غبار کیهانی احاطه شده‌اند. این گرد و غبار در واقع موادی هستند که ستاره‌های در حال زایش را طی میلیون‌ها سال تغذیه می‌کنند.

این جفت ستاره تنها چند هزار سال سن دارند. در حقیقت آن‌ها هنوز در دوره جنینی به سر می‌برند و از نظر فنی هنوز «متولد» نشده‌اند. این تولد عموما پس از میلیون‌ها سال اتفاق می‌افتد و زمانی مشخص می‌شود که همجوشی هسته‌ای در مرکز این ستاره‌ها رخ داده و آن‌ها شروع به درخشش می‌کنند.

تصویر تازه با استفاده از دوربین فروسرخ نزدیک (NIRCam) تلسکوپ جیمز وب گرفته شده است. این ابزار به اخترشناسان اجازه می‌دهد تا به دوردست‌های کیهان نگاه کنند و کهکشان‌هایی را در فاصله ۱۳.۴ میلیارد سال نوری از زمین ببینند، یعنی زمانی که تنها ۴۲۰ میلیون سال از انفجار بزرگ یا بیگ‌بنگ می‌گذشت.

دیدگاهتان را بنویسید