در این مطلب از آرتیها شما را با معماری اکولوژیک آشنا خواهیم کرد. معماری اکولوژیک (بومشناسی) فلسفه توسعه پایدار است که در معماری به کار میرود. این معماری بر طراحی و ساخت ساختمانهایی متمرکز است که به محیط زیست احترام میگذارند. در نتیجه، پس از تکمیل ساختمان، بر سلامت و رفاه کاربران و همچنین کیفیت زندگی جوامع، همسایگان تمرکز دارد.
تاریخچه معماری اکولوژیک
در سال ۱۸۵۹، ده سال پیش از وضع واژهٔ اکولوژی توسط ارنست هکل، اتین ژفروآ سن-ایلر، جانورشناس فرانسوی، واژه اتولوژی را برای «رشتهای که روابط بین محیط و موجودات زنده را بررسی میکند»، پیشنهاد میکند. واژهٔ اتولوژی از واژهٔ یونانی «ethos» به معنای «رفتار» مشتق شده است و بنابراین معنای اتولوژی از لحاظ ریشهٔ لغوی، کنششناسی است. کشمکش و جدال در مورد به کاربردن واژههای اکولوژی و اتولوژی و ترجیح یکی از آنها بر دیگری، سالها ادامه داشت. اما با تصویب مجامع علمی در طول سالهای ۱۹۰۱ و ۱۹۰۲، واژهٔ اکولوژی به رسمیت پذیرفته شد.
اصول طراحی یک ساختمان با معماری اکولوژیک
طراحی یک ساختمان با معماری اکولوژیک به منظور حفظ محیط زیست و ایجاد یک محیط زیستی سالم و پایدار باید با توجه به اصول زیر صورت گیرد:
۱- کاهش مصرف انرژی: این امر میتواند با به کارگیری انرژیهای تجدیدپذیر، ایجاد سیستمهای تهویه و تبرید کم مصرف و مدیریت بهینه انرژی در ساختمان به دست آید.
۲- استفاده از مواد با کیفیت و دوستدار محیط زیست: باید از مواد بازیافتی و دوستدار محیط زیست استفاده شود تا تاثیرات منفی بر محیط زیست کاهش یابد.
۳- حفاظت از منابع آب و هوا: ساختمانهای با معماری اکولوژی باید به منابع آب و هوا احترام بگذارند و برای حفظ آنها طراحی شوند. برای مثال، استفاده از سیستمهای جمعآوری آب باران، استفاده از سیستمهای خنک کننده طبیعی و ایجاد فضاهای سبز در داخل و بیرون ساختمان میتواند به این هدف کمک کند.
۴- استفاده از فضاهای باز و ارتباط با طبیعت: ساختمانهای با معماری اکولوژیک باید به فضاهای باز و ارتباط با طبیعت توجه کنند. برای مثال، طراحی باغها و فضاهای سبز در داخل و بیرون ساختمان و ایجاد نور طبیعی در فضاهای داخلی از این دستاوردها هستند.
چند نمونه از ساختمانهای اکولوژیک
۱- خانه آفتاب گردان توسط Rolf Disch معمار آلمانی در فرایبورگ با الهام از گل آفتابگردان که با جهت نور خورشید برای دریافت انرژی حرکت می کند ساخته شده است. در این ساختمان، دو محور پنل ردیابی خورشیدی فتوولتائیک به مساحت ۵۶ متر مربع، یک مبدل زمین گرمایی، نردههای خورشیدی بالکن که برای تامین حرارت و فراهم کردن آب گرم مورد استفاده قرار میگیرد. این ساختمان، یک ساختمان کربن-صفر نیز هست یا به عبارتی، دی اکسید کربن تولید نمیکند.
استفاده از این نوآوری و همچنین استفاده از عایق مناسب باعث شده این ساختمان پنج تا شش برابر بیشتر از انرژی مصرفی خود انرژی تولید کند. این ساختمان همچنین به یک سیستم تصفیه آب خاکستری و یک سیستم زباله سوز مجهز شده است.
۲- برج ادیت که به زودی در کشور سنگاپور انجام می شود. می تواند با پانل های خورشیدی زیاد خود حداقل ۴۰ درصد برق مورد نیاز خود را تأمین کند. نکته ی قابل توجه اینکه این برج تماماَ از مواد بازیافتی و قابل بازیافت تشکیل خواهد شد.
۳- پروژه ژان ماری با طبیعت مانوس است. یعنی حضور نور خورشید که لطافت ساختارهای چوبی را باز میتاباند. صنوبر بلند و ستون مانند که معیاری برای ارتفاع پوستههای وسیع ساختمان محسوب میشود. بادی که از میان این عناصر میوزد و انعطافپذیری و استحکام چوب را یادآوری میکند. همه اینها شناخت و درک کامل مکان در این پروژه را ممکن میکند. اقلیم این منطقه گرم و مرطوب و پرباران است و خاک آن مناسب کشاورزی است.
جزایر آن پوشش گیاهی انبوهی دارند. طرح پروژه از شکل محل و برجستگی آن گرفته شده است. طرح در طول یک ستون فقرات امتداد مییابد که تیغه تاج شبه جزیره را دنبال میکند.
در پایان
به طور خلاصه، معماری اکولوژیک بیشتر متمرکز بر بهینه سازی مصرف انرژی و استفاده از فناوریهای پایدار است.