در این مطلب از آرتیها به کتابی پرفروش و متفاوت خواهیم پرداخت. کتاب مغازه خودکشی (Le Magasin des suicides) رمانی با سبک کمدی سیاه نوشته ژان تولی است. این رمان که در سال ۲۰۰۶ منتشر شده است، توجهِ فراوانی را برانگیخت. داستان کتاب در شهری آخرالزمانی و در آیندهٔ جهان سپری می شود که از شدت تغییرات اقلیمی رنج می برد، جایی که تقریباً همه افسرده اند.
خلاصه داستان کتاب مغازه خودکشی
داستان از نظر زمانی در دوره‌ای آخرالزمانی و در آیندهٔ جهان سپری میگردد که انسان‌ها بسیاری از منابع طبیعی را نابود کرده‌اند. زمانی که دیگر گلی نیست و هوا بسیار آلوده‌است. خودکشی عادی و شادی غیرعادی است. مکان وقوع یک دکانِ فروشِ ابزار و ادواتِ خودکشی است که همه جور خِنزِرپِنزِری در آن یافت می‌شود. از انواع سَم تا طناب‌های دار، انواعِ سلاح‌های کمری مناسب برای انتحار تا ویروس‌های کشنده. تجارتی منتهی به مرگ در یک فروشگاه منحصربه‌فرد در زمان و مکانی نامعلوم! مردمِ افسرده و مالیخولیایی برای پایان دادن به عذاب زندگی‌شان به مغازه‌ی خودکشی می‌آیند و خانواده‌ی تواچ، صاحبان مغازه، تمام تلاششان را در خدمتگزاری به مشتریان خود صرف می‌کنند. برای هر طبع یک راه خلاصی وجود دارد؛ از طناب‌های دار و گلوله تا انواع سم و گیاهان کشنده و تیغ‌های آلوده به کزاز.
امور بر وفق مراد خانواده‌ی تواچ می‌گذرد؛ تا این که آلن به دنیا می‌آید و همه چیز تغییر می‌کند. آلن برعکس اهالی شهر پر از امید و شور زندگی است. عاشق خنداندن دیگران است. شوخ و دل زنده است و نظم و قوانین غم زده‌ی مغازه و مدرسه و شهر را برهم می‌زند. میشیما و لوکریس تواچ به جز آلن دو فرزند دیگر هم دارند: ونسان و مرلین که هر دو غمگین و محزون‌اند. آلن، کوچکترین فرد خانواده، با نابود کردن سیاه‌بینی و حزین خانواده‌اش چیزی به آنها می‌آموزد که برایشان تازگی دارد: عشق به زندگی.
مغازهٔ خودکشی یک فانتزی سیاه تکان‌دهنده است که بعد از چاپ شدن، توجه فراوانی برانگیخت. رمان عجیب ژان تولی (۱۹۵۳)، نویسنده و فیلم‌نامه‌نویس فرانسوی، هجوی است تمام‌عیار دربارهٔ مرگ و امید.
نقد کتاب مغازه خودکشی
رمان “مغازه خودکشی” واقعاً کتاب عجیبی است، زیرا ممکن است در بعضی جاها بعد از خواندن آن از خنده روده‌بر بشوید. و بعضی جاهای دیگر، به حدی بترسید که حس کنید وحشت و سیاهی آن تمام وجودتان را فراگرفته و بخواهید کتاب را به گوشه‌ای پرتاب کنید. “مغازه خودکشی” نمونه‌ی بارزی از ژانر کمدی تلخ یا کمدی سیاه است.
در این رمان هم‌زمان که لبخند می‌زنید، می‌دانید که آن مسئله‌ی به‌ظاهر طنزآمیز، در باطن پر از غم و سیاهی و وحشت است. به عبارت دیگر، احساس می‌کنید که در قالب شوخی و کمدی، پشت پرده چیزهای تلخی پنهان است. یا برعکس، می‌دانید که آن موضوع چقدر ناراحت‌کننده و چه حقیقت تلخی است. اما نویسنده، با استفاده از خنده و کمدی، این تلخی را کم‌تر احساس می‌کنید و به این فکر می‌کنید که این موضوع ترسناک نبوده است. همان‌طور که در نقد کتاب مغازه خودکشی گفتیم، نویسنده جرئت دارد با دستمایه‌ی شوخی و طنز، به جنبه‌های تاریک زندگی انسان‌ها توجه کند. با مسائل جدی مانند خودکشی، مرگ، تنهایی و بحران‌های زیست‌محیطی، او شوخی می‌کند و این رویکرد تا حدی جدید بوده و نشان از دیدگاه متفاوت نویسنده درباره این مسائل دارد.
درباره ژان تولی؛ نویسنده کتاب
ژان تولی فیلمساز، نویسنده و کارتونیست مطرح فرانسوی است که در سال ۱۹۵۳ در سن لویی متولد شد. ژان تولی در دوران تحصیل جزء دانش‌آموزان خوب محسوب نمی‌شد و تنها به تشویق یکی از معلم‌هایش به مدرسه نقاشی رفت. وی در دوران فعالیت هنری خود در مجلات مختلفی تصاویر گزارش‌ها را خلق کرد. او در کارنامه خود تجربه‌ی مجری‌گری تلویزیونی را نیز دارد و پس از فعالیت‌های بسیار به‌عنوان کارتونیست و فیلمساز به نویسندگی روی آورد.
اولین کتاب ژان تولی با نام عزیزم نیز توسط کریستین کریر در سال ۲۰۰۷ برای ساختن فیلمی مورد اقتباس قرار گرفت. کتاب مغازه خودکشی وی نیز از دیگر کتاب‌هایی است که مورد اقتباس قرار گرفته است. این فیلم انیمیشن در سال ۲۰۱۲ و به کارگردانی پاتریس لکونت انیمیشن ساز فرانسوی مورد اقتباس قرار گرفت. از دیگر کتاب‌های وی می‌توان به قصیده‌ای برای پدر فراموش‌شده و آدم‌خواران نام برد. ژان تولی مضامین سخت و دردناک را به گونه‌ای روایت می‌کند که انگار با آن عجین شده و قابل درک است. پذیرش این واقعیت تلخ زندگی ویژگی نوشتاری اوست.
ژان تولی در سال ۲۰۲۲ در سن ۶۹سالگی در فرانسه دار فانی را وداع گفت.
در پایان
هنگامی که به پایان کتاب می‌رسید، می‌توانید به این فکر کنید که چرا نویسنده چنین سرنوشتی برای آلن درنظر گرفت. پاسخ به این سوال می‌تواند راه خوبی برای شناخت خودتان باشد. به نظر شما چرا آلن مرگ را انتخاب کرد؟ و پرسشی مهم‌تر: آیا واقعا امید و شوق به زندگی از دید تولی وجود دارند یا توهمی نیستند؟ آیا امید داشتن در انتهای داستان، به اندازه‌ای که خودکشی‌کردن در ابتدای آن، خنده‌دار و مضحک شده است؟ واقعا مرگ و زندگی چه معنایی دارند؟ آیا مرگ آلن تصنعی است یا باورپذیر و عین حقیقت؟
کتاب مغازه خودکشی به پایان رسید، اما داستان آن در ذهن ما تمام نمی‌شود. امیدواریم نقد کتاب مغازه خودکشی برای شما مفید بوده باشد.