در این مطلب از آرتیها شما را با پوشش مردم ارامنه آشنا خواهیم کرد. در پوشاک ارمنی چند رنگ متمایز می‌باشد؛ که طبق نظر فیلسوف ارمنی سده چهاردهم گریگور تاتواتسی، این رنگ‌ها دارای معانی خاصی هستند.
“تاراز” در فرهنگ ارمنی به معنای لباس ملی یا پوشاک سنتی است که جلوه‌ای از هویت فرهنگی و تاریخ چندصدساله‌ی مردم ارمنی به شمار می‌رود. در واقع، لباس ملی ارمنی تاراز بازتاب‌دهنده‌ی اندیشه‌ها و سنت‌های قومی است. چنان که در یکی از منابع ارمنی هست: «لباس ملی ارمنی، نشان‌دهنده‌ی تفکر و فرهنگ مردم ارمنی است. تاریخ چندصدساله‌ای دارد که به اندازه‌ی زبان‌های گوناگون ما غنی و متنوع است». تاراز شامل قطعات مختلف پوشاک مردانه و زنانه می‌شود که بر اساس منطقه و شرایط جغرافیایی تغییر می‌یابد.
پوشش مردان ارمنی
پوشاک مردان ارمنی، یعنی تاراز مردانه شامل دو بخش اصلی بود: بخش بالاتنه و بخش پایین‌تنه. بخش بالاتنه یک پیراهن بلند با آستین و یقه‌ی گلدوزی‌شده بود که روی آن گاهی جلیقه یا پالتو بدون دکمه مانند کافتان یا چرخ پوشیده می‌شد. بخش پایین‌تنه شامل شلوارهای گشاد با نام‌های تابات، شروا، یا تنبان بود که راحت و پهن دوخته می‌شد. مردان غالباً از پارچه‌های کتانی و پنبه‌ای استفاده می‌کردند؛ در ارمنستان غربی هم معمولاً از پشم بز برای پارچه‌ها بهره می‌بردند.
مردان یک کمربند پهن فلزی نیز دور کمر می‌بستند که نماد بلوغ و منزلت اجتماعی بود کمربند نقره‌ای نشان بلوغ، کمربند طلایی نشان ثروت. علاوه بر این، پوشش سر مردانه بسیار مهم بود: کلاه‌های خزدار معمولاً از پوست بره یا دستارهای پشمی بخش جدایی‌ناپذیر ظاهر مردان بود. همچنین پوشیدن جلیقه‌ی چرمی یا پالتوی خزدار به نام “چرگچِن” یا “څچخ” بر روی پیراهن و پالتو واجب بود؛ در واقع، بی‌چرگچِن ظاهر شدن در اماکن عمومی حتی در تابستان گرم هم ناخوشایند شمرده می‌شد.
پوشش زنان ارمنی
پوشاک زنان ارمنی بسیار متنوع و اغلب تجملی‌تر بود. لباس‌های زنانه معمولاً شامل پیراهن‌های بلند یقه‌دار یا بدون دکمه، دامن‌های چین‌دار، ژاکت‌های کوتاه مخلار یا مخملی و قطعات بی‌آستین تزئینی می‌شد. این لباس‌ها اغلب از پارچه‌های لوکسی مانند ساتن، ابریشم یا مخمل هستند و با نقوش گلدوزی‌شده‌ی هنرمندانه تزئین می‌گردیدند. زنان طبقات مرفه لباس خود را با نخ‌های طلایی و نقره‌ای می‌آراستند و جواهرات نفیس گردنبند، النگو و غیره بخش مهمی از زیبایی لباس بود. پارچه‌ها و آویزهای زینتی لباس، اغلب به دقت نگهداری و نسل به نسل منتقل می‌شد تا ارادت خانواده به سنت حفظ شود.
بخشی از لباس زنانه همنام “کُریشمه” یا “کورماخ” یک لباس کوتاه و کت‌شکل بود که روی پیراهن می‌پوشیدند و اغلب به عنوان بخش ثابت تاراز زنانه بود. همچنین دامن‌های بلند و تزئینی زنانه معمولاً به همراه کرست بالاپوش محکم دور کمر استفاده می‌شد تا شکل لباس حفظ شود.
ویژگی‌های رنگ‌ها و نمادها
در تاراز ارمنی رنگ‌ها بسیار نمادین و باستانی هستند. چهار عنصر طبیعت خاک، آب، هوا، آتش در رنگ‌های لباس سنتی لحاظ شده‌اند. طبق گفته‌ی فیلسوف ارمنی قرن چهاردهم، گریکور تاتِواتسی، این رنگ‌ها عبارت بودند از: سیاهی که نمایانگر زمین است، سپیدی نمایانگر آب، آبی نمایانگر هوا، و قرمز نمایانگر آتش. به مرور، رنگ‌های دیگر نیز معنای خاص یافتند: نارنجی/زردگون قناری نماد خردمندی و خلوص اندیشه، قرمز نماد دلاوری و فداکاری، آبی نماد عدالت آسمانی و روحانی، و سفید نماد پاکی و معصومیت در نظر گرفته می‌شد. این انتخاب رنگ‌ها نه تنها از منظر زیبایی‌شناسی بلکه از نظر عقیدتی و رازآمیز حائز اهمیت بود. برای نمونه رنگ خاص لباس عروس و اجزای آن، باورهایی دربارهٔ حمایت نیروهای ماورایی را در بر می‌گرفت.